Blog

ในการประชุมเปิด Sustainability Report Assurance ครั้งล่าสุดของปี 2026 คำถามที่ Lead Verifier ถามทีมงานเป็นอันดับแรกเปลี่ยนไปจาก 5 ปีที่แล้ว — แต่ก่อนถามว่า "ข้อมูล Material Topic เก็บที่ไหน" ตอนนี้ถามว่า "ใครเป็นเจ้าของข้อมูล และมี Audit Trail ไหม"

หลังจากที่ TCFD กลายเป็นมาตรฐานสากลสำหรับการเปิดเผยข้อมูลความเสี่ยงด้านสภาพภูมิอากาศ ในปี 2023 มี Framework คู่ขนานเกิดขึ้นชื่อ TNFD — Taskforce on Nature-related Financial Disclosures ที่ออกแบบมาเพื่อจัดการ "Nature-related Risk" และ "Biodiversity Impact" ของภาคธุรกิจ

ในรอบ 2-3 ปีที่ผ่านมา ตลาด Voluntary Carbon Market พบกรณีอื้อฉาวต่อเนื่อง บริษัทใหญ่ระดับโลกหลายแห่งที่ซื้อ Carbon Credit ไปชดเชยการปล่อยถูกสื่อและ NGO เปิดโปงว่าใช้ Credit ที่ "ไม่ได้ลดการปล่อยจริง" ผลคือบริษัทเหล่านี้โดนทั้งข้อหา Greenwashing, ฟ้องร้องในศาล, และเสีย Reputation ที่ไม่สามารถซื้อคืนได้

ตลาดตราสารหนี้ยั่งยืนของไทยขยายตัวอย่างต่อเนื่อง ในปี 2025 มูลค่าออก Green Bond, Social Bond, Sustainability Bond และ Sustainability-Linked Bond รวมกันทะลุ 4 แสนล้านบาท บริษัทขนาดใหญ่และ State-owned Enterprise หลายแห่งเริ่มใช้เครื่องมือทางการเงินยั่งยืนเป็นกลยุทธ์หลักในการระดมทุน

ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยประกาศปรับเกณฑ์ SET ESG Ratings ในรอบปี 2026 ครั้งใหญ่ที่สุดในรอบ 5 ปี การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้สะท้อนทั้งทิศทางของ IFRS S1/S2 ที่กำลังจะบังคับใช้ และมาตรฐาน Rating ระดับโลกอย่าง DJSI, FTSE Russell ที่ปรับขึ้นทุกปี

ในปี 2026 ที่บริษัทใหญ่ทั่วโลกเริ่มขอข้อมูล Carbon Footprint จาก Supplier ทำให้ SMEs ไทยกลุ่มที่ขายสินค้าให้บริษัทเหล่านี้พบกับคำถามที่ตอบยาก — Scope 3 Emissions ของบริษัทเรามีเท่าไหร่

ในช่วงปี 2024-2025 บริษัทไทยจำนวนไม่น้อยส่ง Letter of Commitment เข้า SBTi แล้วได้รับการ Validate Target ผ่าน Corporate Net-Zero Standard V1 จนหลายบริษัทประกาศ Net Zero 2050 อย่างภาคภูมิใจในรายงานความยั่งยืน

ในรอบสองปีที่ผ่านมา ผู้บริหารฝ่ายความยั่งยืนของบริษัทไทยที่ส่งออกยุโรปต้องเจอคำถามเดิม ๆ จากลูกค้าและคู่ค้ายุโรป — "บริษัทคุณทำ Double Materiality หรือยัง" คำถามนี้ดูเหมือนเรื่องเทคนิค แต่จริง ๆ แล้วเป็นการ filter ว่าซัพพลายเออร์รายไหนพร้อมเป็น Reporting Counterpart ภายใต้ CSRD

ตั้งแต่ปลายปี 2024 ทีมที่ทำ Sustainability Report ในบริษัทไทยเริ่มทดลองใช้ Generative AI เขียนบางส่วนของรายงาน ผู้บริหาร Sustainability ที่ผมคุยด้วยในรอบสามเดือนที่ผ่านมาแบ่งเป็นสองกลุ่มชัดเจน — กลุ่มที่บอกว่า AI ช่วยลดเวลาทำรายงานได้ครึ่งหนึ่ง และกลุ่มที่ออกมาเตือนว่า "เกือบโดน Auditor ตี" เพราะ AI สร้างข้อมูลผิดเข้าไปในร่างรายงาน

คำถามที่เจอบ่อยที่สุดในการประชุมเปิดงานทวนสอบรายงานความยั่งยืน คือ "บริษัทเราควรทำ Limited หรือ Reasonable Assurance ดี" ผู้บริหารฝ่ายความยั่งยืนหลายคนตอบไม่ได้ทันที เพราะคำสองคำนี้ฟังดูคล้ายเรื่องเทคนิค แต่จริง ๆ แล้วมันสะท้อนต้นทุน ความเสี่ยง และระดับความน่าเชื่อถือที่ต่างกันชัดเจน

เมื่อบริษัทตัดสินใจทำ Sustainability Assurance คำถามถัดมาคือ "ควรเลือก Limited หรือ Reasonable Assurance" คำถามนี้ดูเหมือนเป็นเพียงเรื่องของระดับความเข้มข้น แต่ในความเป็นจริง การตัดสินใจนี้ส่งผลต่อต้นทุน ระยะเวลา และความน่าเชื่อถือของรายงานในระยะยาว

เมื่อบริษัทจดทะเบียนไทยตัดสินใจทำ Sustainability Assurance คำถามถัดมาคือ "เลือก Assurance Standard ตัวไหนดี" คำตอบไม่ใช่ตัวใดตัวหนึ่งดีที่สุด แต่ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ ขอบเขตของรายงาน และกลุ่มผู้ใช้ข้อมูล

ในยุคที่ทุกองค์กรเปิดเผยข้อมูลความยั่งยืน คำถามของนักลงทุนและผู้กำกับดูแลกำลังเปลี่ยนจาก "บริษัทรายงานอะไรบ้าง" ไปสู่ "ข้อมูลที่รายงานเชื่อถือได้แค่ไหน" คำตอบของคำถามนี้คือ Sustainability Assurance

ในยุคที่ทุกบริษัทออกรายงานความยั่งยืน ความท้าทายของผู้ใช้ข้อมูล ไม่ใช่การหารายงาน แต่คือการแยกแยะว่ารายงานไหนน่าเชื่อถือพอที่จะนำไปใช้ตัดสินใจ

มาตรการ Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) ของสหภาพยุโรปได้ก้าวเข้าสู่ Definitive Phase อย่างเป็นทางการตั้งแต่ 1 มกราคม 2026

เปลี่ยนภูมิทัศน์ Sustainability Reporting ปี 2026 บริษัทจดทะเบียนไทยต้องเลือกอะไรก่อน