Limited vs Reasonable Assurance ต่างกันอย่างไร และเมื่อไหร่ควรยกระดับ

Limited vs Reasonable Assurance: ต่างกันอย่างไร และเมื่อไหร่ควรยกระดับ

เมื่อบริษัทตัดสินใจทำ Sustainability Assurance คำถามถัดมาคือ "ควรเลือก Limited หรือ Reasonable Assurance" คำถามนี้ดูเหมือนเป็นเพียงเรื่องของระดับความเข้มข้น แต่ในความเป็นจริง การตัดสินใจนี้ส่งผลต่อต้นทุน ระยะเวลา และความน่าเชื่อถือของรายงานในระยะยาว

บทความนี้อธิบายความต่างของทั้งสองระดับ Assurance พร้อมแนะนำเส้นทางการยกระดับที่เหมาะสำหรับบริษัทจดทะเบียนไทย

1. นิยามและรูปแบบของ Statement
Limited Assurance
Limited Assurance คือระดับความเชื่อมั่นที่ผู้ทวนสอบให้หลังจากทำการ Review หลักฐานในขอบเขตจำกัด เน้นการสอบทาน (Analytical Review) มากกว่าการทดสอบเชิงลึก (Substantive Testing)

ผลลัพธ์อยู่ในรูปของ Negative Assurance Statement ที่มีลักษณะการเขียนแบบนี้

"จากการดำเนินงานของเรา ไม่พบเหตุที่ทำให้เราเชื่อว่ารายงานความยั่งยืนของบริษัท XYZ ไม่ได้จัดทำขึ้นอย่างถูกต้องในสาระสำคัญตามเกณฑ์ที่กำหนด"
สังเกตว่า Statement ใช้การปฏิเสธคู่ (Double Negative) คือ "ไม่พบเหตุที่ทำให้เชื่อว่าไม่ถูกต้อง" ซึ่งหมายถึงผู้ทวนสอบไม่ได้ยืนยันโดยตรงว่าข้อมูลถูกต้อง แต่ไม่พบหลักฐานที่บ่งชี้ว่าไม่ถูกต้อง

Reasonable Assurance
Reasonable Assurance คือระดับความเชื่อมั่นที่ใกล้เคียงกับการ Audit ทางการเงิน ผู้ทวนสอบทำการทดสอบหลักฐานในเชิงลึก ทั้ง Substantive Testing, Control Testing และ Sample Testing ในขนาดที่ใหญ่กว่า

ผลลัพธ์อยู่ในรูปของ Positive Assurance Statement ที่มีลักษณะการเขียนแบบนี้

"ในความเห็นของเรา รายงานความยั่งยืนของบริษัท XYZ ได้จัดทำขึ้นอย่างถูกต้องในสาระสำคัญตามเกณฑ์ที่กำหนด"
สังเกตว่า Statement ใช้การยืนยันตรงๆ "ในความเห็นของเรา ... ถูกต้องในสาระสำคัญ" ซึ่งให้น้ำหนักทางวิชาชีพที่หนักกว่า

2. ทำไมราคาต่างกันถึง 2-3 เท่า
ความต่างของราคาสะท้อนความต่างของขอบเขตงานในเชิงปริมาณ ดังนี้

ขนาดของ Sample Limited Assurance ใช้ Sample ประมาณ 20-30% ของข้อมูล ในขณะที่ Reasonable Assurance ใช้ Sample 60-80% หรือทั้งหมดในบางกรณี

ความลึกของ Testing Limited Assurance เน้นการเปรียบเทียบข้อมูลกับ Source Document แบบ Spot Check ในขณะที่ Reasonable Assurance ตรวจสอบ Audit Trail ตั้งแต่ Raw Data จนถึงตัวเลขสุดท้ายในรายงาน

Internal Control Testing Limited Assurance ไม่ตรวจสอบ Internal Control ของกระบวนการเก็บข้อมูลในเชิงลึก ในขณะที่ Reasonable Assurance ต้องทำ Walkthrough และ Test of Control เพื่อยืนยันว่าระบบควบคุมภายในทำงานได้จริง

Site Visit Limited Assurance อาจ Site Visit เพียง 1-2 แห่ง ในขณะที่ Reasonable Assurance ต้อง Site Visit ครอบคลุมโรงงานหรือสาขาที่มีนัยสำคัญทั้งหมด

ความต่างเหล่านี้ทำให้ทีมงานที่ใช้ในแต่ละ Engagement ต่างกัน Reasonable Assurance ต้องการ Lead Verifier และ Technical Reviewer ที่มีประสบการณ์สูงกว่า รวมถึงระยะเวลาในการทำงานที่ยาวกว่า


3. บริษัทแบบไหนเริ่มจาก Limited Assurance
Limited Assurance เหมาะกับบริษัทในสถานการณ์ต่อไปนี้

สถานการณ์ที่ 1: ทำ Assurance ครั้งแรก บริษัทที่ยังไม่เคยทำ Assurance ควรเริ่มจาก Limited ก่อน เพื่อสร้าง Baseline ทำความเข้าใจกระบวนการ และเตรียมระบบเก็บข้อมูลให้พร้อม

สถานการณ์ที่ 2: ระบบเก็บข้อมูลยังไม่สมบูรณ์ บริษัทที่ระบบเก็บข้อมูล ESG ยังไม่ได้ออกแบบให้สามารถ Trace กลับไปยัง Source Document ได้ครบ ควรเริ่มจาก Limited เพื่อหลีกเลี่ยงการพบ Major Finding ที่ทำให้ Statement ไม่สามารถออกได้

สถานการณ์ที่ 3: งบประมาณจำกัด กรณีที่งบ Assurance ในปีแรกจำกัด การเริ่มจาก Limited จะช่วยให้บริษัทได้ Assurance Statement ใช้งานได้ ก่อนวางแผนยกระดับในปีถัดไป

สถานการณ์ที่ 4: บริษัทขนาดกลาง บริษัทที่ไม่ใช่ SET100 และยังไม่อยู่ในขอบเขตบังคับของ ก.ล.ต. สามารถเริ่มจาก Limited Assurance ซึ่งเพียงพอกับการเข้า SET ESG Rating ในระดับ A หรือ AA


4. บริษัทแบบไหนควรทำ Reasonable Assurance
Reasonable Assurance เหมาะกับบริษัทในสถานการณ์ต่อไปนี้

สถานการณ์ที่ 1: ต้องการเข้า DJSI World หรือ FTSE4Good Rating เหล่านี้ให้น้ำหนักสูงกับบริษัทที่มี Reasonable Assurance ซึ่งสะท้อนความมุ่งมั่นในการรายงานที่มีคุณภาพ Investor-grade

สถานการณ์ที่ 2: ออก Green Bond หรือ Sustainability-Linked Bond การออก Bond ที่อิง KPI ด้าน Sustainability ต้องการ Annual Verification ที่มีระดับความเชื่อมั่นสูง เพื่อยืนยันต่อนักลงทุนว่าบริษัทบรรลุเป้าหมายที่กำหนด

สถานการณ์ที่ 3: บริษัทจดทะเบียน SET100 ภายใต้ข้อกำหนด ก.ล.ต. ก.ล.ต. มีแผนยกระดับข้อกำหนด Assurance สำหรับ 56-1 One Report จาก Limited เป็น Reasonable ในระยะ 3-5 ปี บริษัท SET100 ที่เริ่มเตรียมตัวล่วงหน้าจะได้เปรียบ

สถานการณ์ที่ 4: บริษัทที่ Parent Company ต้องการ Investor-grade Data บริษัทไทยที่เป็น Subsidiary ของบริษัทยุโรปหรืออเมริกาเหนือ มักถูกร้องขอ Reasonable Assurance เพื่อให้ Parent Company สามารถรวมข้อมูลเข้ากับ Group Report ได้


5. เส้นทางการยกระดับจาก Limited สู่ Reasonable
บริษัทไทยส่วนใหญ่ไม่ได้เริ่มต้นที่ Reasonable Assurance ตั้งแต่ปีแรก เพราะต้นทุนสูงและระบบภายในยังไม่พร้อม การยกระดับจึงเป็นกระบวนการที่ใช้เวลา 2-3 ปี

ปีที่ 1: Limited Assurance + Gap Identification
ในปีแรก บริษัทควรทำ Limited Assurance เพื่อให้ผู้ทวนสอบช่วยระบุจุดอ่อนของระบบเก็บข้อมูล Internal Control และ Documentation ที่ต้องปรับปรุงก่อนยกระดับ

ผลที่ได้คือ Assurance Statement สำหรับใช้กับ SET ESG Rating ระดับเริ่มต้น และ Management Letter ที่ระบุประเด็นที่ต้องพัฒนา

ปีที่ 2: ปรับปรุงระบบ + Limited Assurance ที่เข้มข้นขึ้น
ในปีที่สอง บริษัทดำเนินการตามคำแนะนำจาก Management Letter ของปีแรก ปรับปรุงระบบเก็บข้อมูลและ Internal Control พร้อมทำ Limited Assurance อีกครั้งโดยขยายขอบเขตให้ครอบคลุม Material Topics มากขึ้น

ผลที่ได้คือ Assurance Statement ที่มีคุณภาพสูงขึ้น และระบบที่พร้อมสำหรับ Reasonable Assurance ในปีถัดไป

ปีที่ 3: ยกระดับเป็น Reasonable Assurance
ในปีที่สาม บริษัทสามารถยกระดับเป็น Reasonable Assurance ได้อย่างมั่นใจ เพราะระบบเก็บข้อมูลและ Internal Control ได้ผ่านการพัฒนาในสองปีก่อนหน้า

ผลที่ได้คือ Investor-grade Assurance Statement ที่ใช้ได้กับ DJSI, FTSE Russell และนักลงทุนสถาบันต่างประเทศ


6. คำถามที่พบบ่อย
Q: เปลี่ยนจาก Limited เป็น Reasonable กลางปีได้ไหม

A: ไม่ได้ในระหว่างปี แต่สามารถวางแผนสำหรับรอบรายงานถัดไปได้ เนื่องจาก Assurance Engagement ต้องกำหนดระดับตั้งแต่ Scoping และส่งผลต่อวิธีการเก็บหลักฐานตลอดทั้งกระบวนการ

Q: ทำ Reasonable Assurance ในบางส่วน และ Limited ในส่วนอื่น ได้ไหม

A: ได้ครับ เรียกว่า Mixed-Level Assurance ตัวอย่างเช่น Reasonable Assurance สำหรับ Scope 1 และ 2 GHG แต่ Limited Assurance สำหรับ Material Topics ด้านสังคม เป็นแนวทางที่บริษัทขนาดใหญ่หลายแห่งใช้

Q: Limited Assurance ที่ทำในปีแรก ใช้ได้กับ DJSI ไหม

A: ใช้ได้สำหรับการสมัครเข้า DJSI ในระยะแรก แต่ DJSI ให้คะแนนสูงกว่าสำหรับบริษัทที่มี Reasonable Assurance ดังนั้นการมี Limited Assurance ยังคงดีกว่าไม่มี Assurance เลย

Q: จำเป็นต้องใช้ผู้ทวนสอบรายเดิมเมื่อยกระดับหรือไม่

A: ไม่จำเป็น แต่การคงผู้ทวนสอบรายเดิมจะช่วยให้การยกระดับมีประสิทธิภาพมากขึ้น เพราะทีมงานเข้าใจบริบทขององค์กรอยู่แล้ว ลดเวลาในการ Scoping และ Onboarding


7. สรุป
Limited Assurance และ Reasonable Assurance เป็นสองระดับของ Sustainability Assurance ที่ต่างกันใน 4 มิติ คือขอบเขตการทดสอบ รูปแบบ Statement ระยะเวลา และราคา

สำหรับบริษัทไทยส่วนใหญ่ การเริ่มจาก Limited Assurance ในปีแรก และยกระดับเป็น Reasonable Assurance ในปีที่ 3 เป็นเส้นทางที่สมเหตุสมผล ทั้งในเชิงงบประมาณและการพัฒนาระบบภายใน

อย่างไรก็ตาม บริษัทที่อยู่ใน SET100 ที่ออก Green Bond หรือเป็น Subsidiary ของบริษัทต่างชาติ ควรพิจารณา Reasonable Assurance ตั้งแต่ปีแรก เพราะเป็นข้อกำหนดของผู้ใช้ข้อมูลหลักโดยตรง